Pomiń nawigację
A A A

Witamy na stronie
Polskiego Towarzystwa Studiów Żydowskich

  • A. Trzciński, Niebylec
  • A. Trzciński, Sieniawa
  • baner 1
  • baner 2
  • A. Trzciński, Druja

Judaistyka w Polsce

Instytut Judaistyki, Uniwersytet Jagielloński

 

Instytut Judaistyki UJ to obecnie jedyna tego typu jednostka uniwersytecka w Polsce, która realizuje 2-stopniowe studia stacjonarne (licencjackie i magisterskie) oraz studia podyplomowe na kierunku judaistyka.

            Początki Instytutu Judaistyki UJ sięgają 1986 r., kiedy to uchwałą Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego powołano do życia Międzywydziałowy Zakład Historii i Kultury Żydów w Polsce. Działalność Zakładu zainaugurowała międzynarodowa konferencja pt. „Autonomia Żydów w Rzeczypospolitej szlacheckiej”, która była zarazem pierwszym w Polsce po II wojnie światowej międzynarodowym spotkaniem uczonych zajmujących się tematyką żydowską. Pracownicy Zakładu opublikowali szereg tomów bibliografii judaików polskich, przeprowadzili kwerendy w polskich archiwach w poszukiwaniu źródeł dotyczących historii Żydów polskich  i zgromadzili ich kartotekę, zbierali także wspomnienia o Żydach polskich. Wyniki zrealizowanych prac publikowane były na łamach własnych  wydawnictw Zakładu w serii „Studia Polono-Judaica”.

        W 2000 r., w związku z reorganizacją struktur UJ Międzywydziałowy Zakład Historii i Kultury Żydów w Polsce przekształcony został w Katedrę Judaistyki UJ, na której kierownika powołany został prof. dr hab. Edward Dąbrowa. W chwili powstania Katedra składała się z dwóch zakładów: Zakładu Historii Żydów oraz Zakładu Kultury Żydów. W 2011 r. utworzony został Zakład Historii Judaizmu i Literatur Żydowskich. W 2009 roku przy Katedrze afiliowany został powstały na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego Ośrodek Studiów nad Historią i Kulturą Żydów Krakowskich

            Z dniem 1 października 2012 r. Katedra Judaistyki została przekształcona w Instytut Judaistyki UJ z zachowaniem wcześniejszego podziału na Zakłady. Zmiana ta nastąpiła równolegle z uruchomieniem w roku akademickim 2012/2013 pierwszych w Polsce dwustopniowych studiów  na kierunku judaistyka. W 2013 r. w strukturze Instytutu pojawiła się nowa jednostka – Pracownia Badań nad Historią i Kulturą Żydów w Polsce i Relacjami Polsko-Żydowskimi im. Marcella i Marii Roth.

            Obecnie Instytut współpracuje z uniwersytetami, jednostkami badawczymi oraz organizacjami i instytucjami żydowskimi w Polsce i zagranicą, w tym m. in. z Uniwersytetem Hebrajskim w Jerozolimie, Uniwersytetem w Tel-Awiwie, University College London, Ambasadą Izraela w Warszawie, Konsulatem Generalnym USA w Krakowie, Polską Akademią Umiejętności, Polską Akademię Nauk, Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, Żydowskim Muzeum Galicja, Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, Żydowską Gminą Wyznaniową w Krakowie i Centrum Społeczności Żydowskiej (JCC Kraków).

W 2002 r. Katedra Judaistyki zaczęła wydawać własny periodyk "Scripta Judaica Cracoviensia" (notowany na liście Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego), który ukazuje się obecnie pod szyldem Instytutu Judaistyki. Publikowane są w nim artykuły i recenzje wyłącznie w językach obcych (angielskim, francuskim i niemieckim) dotyczące wszystkich aspektów historii i kultury Żydów od starożytności po czasy współczesne. Redaktorem naczelnym jest prof. dr hab. Edward Dąbrowa. 

            Od 2010 r. siedziba Instytutu Judaistyki UJ znajduje się na krakowskim Kazimierzu, w zabytkowym budynku Collegium Kazimierzowskiego przy ul. Józefa 19. Instytut posiada specjalistyczną bibliotekę, która obecnie liczy ok. 10 tys. woluminów. Gromadzone są w niej publikacje polskie i zagraniczne dotyczące szeroko pojętej judaistyki, w tym także w jęz.  jidysz i hebrajskim.

W Instytucie zatrudnionych jest 13 pracowników naukowo-dydaktycznych (w tym 7 samodzielnych pracowników naukowych). W roku akademickim 2013/2014 w Instytucie studia odbywa ok. 120 studentów i 18 doktorantów. Program studiów na kierunku judaistyka obejmuje historię Żydów od czasów biblijnych po XXI w. oraz kulturę i literaturę żydowską. Studenci uczą się także języka hebrajskiego (biblijnego i współczesnego) i jidysz. Dotychczas dyplom licencjata uzyskało ponad 250 osób, a magistra ponad 140 absolwentów. Pod opieką naukową pracowników Instytutu powstało dotąd 15 prac doktorskich.

W Instytucie działa założone w 2001 roku  Koło Naukowe Studentów Instytutu Judaistyki UJ. Organizuje ono wyprawy naukowo-badawcze, konferencje, spotkania. Wydaje także własne czasopismo "Ha-Zamir/Słowik".

Więcej patrz: www.judaistyka.uj.edu.pl

 

Zakład Studiów Żydowskich, Uniwersytet Wrocławski

 

W 1993 w przy Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego powstała Pracownia Kultury i Języków Żydów Polskich (przemianowana później na Zakład Studiów Żydowskich). Jej twórcą i pierwszym kierownikiem był Jerzy Woronczak, od 1996 kierowana jest przez Marcina Wodzińskiego. Statutowym celem Zakładu jest organizacja i koordynowanie badań nad kulturą Żydów w Polsce i na Śląsku oraz związana z tym działalność wydawnicza. We współpracy z jednostkami naukowymi w Polsce i za granicą Zakład prowadzi badania nad dziejami społeczności żydowskiej na Śląsku i w Polsce. Obszarem szczególnych zainteresowań jest dokumentacja żydowskiej sztuki nagrobnej oraz badania z pogranicza historii, filologii i studiów kulturowych. Dotychczas Zakład był organizatorem kilkunastu projektów naukowych oraz wielu konferencji krajowych i międzynarodowych. Od 1995 roku wydaje serię naukową pt. Bibliotheca Judaica (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego), a od 2011 roku wydawana jest seria Makor/Źródła (Wydawnictwo Austeria). W 2003 roku obok Zakładu powołane zostało Studium Kultury i Języków Żydowskich, które stało się jego częścią dydaktyczną. W następnych latach Studium prowadziło regularny dwuletni blok zajęć judaistycznych, który od 2013 roku przekształcił się w licencjackie studia judaistyczne. W czasie trzyletniej nauki studenci uczą się m.in. języków biblijnego i współczesnego hebrajskiego, jidysz, ladino, otrzymują wiedzę z zakresu religii i tradycji żydowskiej, literatur żydowskich, historii, filozofii, etnografii, muzyki, sztuki i architektury żydowskiej, jak również poznają metodologię i tradycje studiów żydowskich oraz ich interdyscyplinarny charakter. Oprócz tego Zakład organizuje wykłady specjalizacyjne i monograficzne poświęcone tematyce żydowskiej oraz seminaria magisterskie i doktorskie. Efektem tej działalności jest kilkadziesiąt prac magisterskich i kilka doktoratów.

Zakład zatrudnia trzech pracowników naukowo-dydaktycznych: Marcina Wodzińskiego, Joannę Lisek i Agnieszkę Jagodzińską, a także wykładowców z innych jednostek naukowych, wśród nich m.in. prof. Bożenę Muszkalską, Mariusza Rosika, Bożenę Szaynok, Leszka Ziątkowskiego. 

 

Więcej informacji na: http://www.judaistyka.uni.wroc.pl/

 
 
 

Zakład Hebraistyki Uniwersytetu Warszawskiego

 

Zakład Hebraistyki Uniwersytetu Warszawskiego prowadzi badania z dziedziny literaturoznawstwa i językoznawstwa hebrajskiego. Pracownicy dydaktyczno-naukowi zakładu realizują projekty badawcze z zakresu językoznawstwa semickiego, historii języka hebrajskiego, dydaktyki współczesnego języka hebrajskiego, egzegezy biblijnej, literatury targumicznej, filozofii żydowskiej oraz współczesnej literatury hebrajskiej. Dotychczasowe badania zaowocowały konferencjami międzynarodowymi (np. w roku 2009 Polish and Hebrew Literature and National Identity, 2012- Jehoshua Ozjasz Thon (1870-1936)- His Life, Thougt and Activities- konferencja zorganizowana wspólnie z judaistyką UJ oraz Uniwersytetem w Tel Awiwie, 2013 -  Uri Nissan Gnessin: w sto lat po śmierci) oraz licznymi  publikacjami (z ważniejszych:  Ronen S. Polin – A Land of Forests and Rivers: Images of Poland and Poles in Contemporary Hebrew Literature in Israel, Warsaw, 2007; Eph’al-Jaruzelska I., Prophets, royal legitimacy and war in ancient Israel, Warszawa 2009; Molisak A., Ronen S., Polish and Hebrew Literature and National Identity, Warsaw 2010; Ronen S. (co-ed.)  “Shofar”, Vol. 29: 2011 No. 3.; Zawanowska M., The Arabic Translation and Commentary of Yefet ben ‘Eli the Karaite on the Abraham Narratives (Genesis 11:10–25:18), Leiden 2012; Baraniak M., Zjawisko targumizacji na podstawie Targumu do Pieśni nad Pieśniami, Warszawa 2013, Zewi T., Eph`al. Jaruzelska I., Gramatyka hebrajszczyzny biblijnej, Warszawa 2013 oraz 4- tomowe dzieło, stanowiące zwieńczenie projektu pod kierownictwem M. Zawanowskiej: Ch. N. Bialik, Pieśni w przekładzie Salomona Dykmana, Kraków–Budapeszt 2012; Literackie spotkania w międzywojennej Polsce: Chaim Nachman Bialik i Salomon Dykman, Kraków 2012; S. Dykman, Przekłady, wiersze, eseje, listy, Kraków 2012; Ch. N. Bialik, Wiersze i poematy [w druku]).

W ramach współpracy  z ośrodkami krajowymi i zagranicznymi (m. in. z Uniwersytetem Ben Guriona w Beer Szewie, INALCO w Paryżu, Uniwersytetem w Tel Awiwie, Uniwersytetem Hebrajskim w Jerozolimie, University of Wisconsin-Madison) organizowane są wykłady gościnne, konferencje oraz warsztaty dla studentów.

Program studiów skierowany jest do osób interesujących się kulturą żydowską i izraelską. Dydaktyka opiera się w głównej mierze na intensywnej nauce języka hebrajskiego od podstaw- zarówno współczesnego, jak i klasycznego. Dzięki temu studenci mają dostęp do oryginalnych źródeł hebrajskich i w oparciu o nie piszą prace dyplomowe.

W zakładzie prowadzone są studia pierwszego i drugiego stopnia. Ponadto absolwenci studiów magisterskich mogą kontynuować naukę na studiach doktoranckich Wydziału Orientalistycznego UW.

Poza gruntowną znajomością języka, studenci nabywają wiedzę na temat historii Żydów i Izraela, kultury izraelskiej, literatury hebrajskiej, wiedzy o judaizmie i filozofii żydowskiej oraz epigrafiki hebrajskiej. Część zajęć na 2-letnich studiach magisterskich odbywa się po hebrajsku. Prowadzone są także seminaria i wykłady monograficzne z dziedziny literaturoznawstwa, filozofii i językoznawstwa.

 

Więcej informacji na stronie zakładu http://www.hebraistyka.uw.edu.pl/

 

Zakład Kultury Judaizmu Europejskiego, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

 

We wrześniu 2009 roku na mocy uchwały Senatu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu powołano do życia Pracownię Kultury Judaizmu Europejskiego jako część struktury organizacyjnej Instytutu Kultury Europejskiej, będącego jednostką o charakterze naukowo-dydaktycznym z siedzibą w Gnieźnie (kontynuacja istniejącego od roku 2000 Collegium Europaeum Gnesnense). W krótkim czasie Pracownia została przekształcona w Zakład Kultury Judaizmu Europejskiego pod kierownictwem Ks. prof. UAM dra hab. Waldemara Szczerbińskiego, a Instytut Kultury Europejskiej jest obecnie podstawową jednostką organizacyjną UAM.

         Przedmiotem badań w ramach Zakładu jest fenomen kultury żydowskiej postrzegany jako część kultury europejskiej. Optykę podejmowanych przez pracowników Zakładu rozważań naukowych wyznacza interdyscyplinarne połączenie nauk o kulturze i badań porównawczych. W badaniach podejmowanych w ramach Zakładu nie chodzi zatem o proste analizowanie tematów historycznych, biblijnych, etnograficznych, filozoficznych, artystycznych, lingwistycznych etc., lecz wypracowanie perspektywy ukazującej wzajemne przenikanie się kultury żydowskiej z innymi kulturami Europy. Wszelkie wysiłki mają na celu ukazanie judaizmu jako części europejskiego dziedzictwa kulturowego oraz wpływu judaizmu na kształt kultury europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy polskiej. Od początku swego powstania Zakład organizuje co roku konferencje naukowe o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym, a także wydarzenie popularyzujące kulturę żydowską wśród społeczności lokalnej – Gnieźnieńskie Dni Judaizmu.

         Badania naukowe mają swoje przełożenie dydaktyczne w formie wykładów, konwersatoriów i ćwiczeń z zakresu szeroko pojętej kultury żydowskiej w ramach kierunków: komunikacja europejska i kulturoznawstwo: spec. dialog w kulturze na studiach I-szego i II-go stopnia. Zaowocowało to obroną kilkunastu prac licencjackich i magisterskich o tematyce żydowskiej.

         Współpracujemy z ośrodkami naukowymi w całej Polsce, jak również na arenie międzynarodowej, m.in. Ariel University w Izraelu oraz Irkutsk State University w Rosji. Ponadto silne więzy łączą nas z Fundacją Synagoga Nowa Centrum Dialogu w Poznaniu.

         Na polu działalności wydawniczej ściśle współpracujemy z czasopismem „Studia Europaea Gnesnesia”, które znajduje się na liście czasopism punktowanych MNiSW. Oprócz tego doprowadziliśmy do opublikowania kilku monografii o tematyce żydowskiej.

         Zakład tworzy troje pracowników naukowo-dydaktycznych: Waldemar Szczerbiński, Artur Kamczycki, Katarzyna Kornacka-Sareło oraz doktorant: Bartosz Lampkowski.

Więcej informacji na stronie: www.ike.amu.edu.pl

 

tworzenie stron www Millenium Studio | strona korzysta z cookies